De kadekraan in vogelvlucht

We schrijven begin 2000, de uitvoering van de waterkering Kampen midden vangt aan.
IJsselkade 42 gebouwd tegen de oude stadsmuur is pilot om de toestand van de muur in beeld te brengen. Tijdens een kop koffie waarbij aanwezig iemand van het waterschap, een aannemer en een medewerker van de gemeente wordt de vraag gesteld: “Waar is toch die kadekraan gebleven die in vroeger jaren aan de IJsselkade stond?”
Wat voor ligt is het resultaat wat voortgekomen is uit deze vraag.

Kees Schilder (amateur historicus) gevraagd dit uit te zoeken. (zie bijlage.)
Uit zijn onderzoek kwam de informatie dat de kraan is gebouwd bij ijzergieterij “de Prins van Oranje” in Den Haag.

Contact gezocht met het archief van het industrieel erfgoed in Den Haag; van de ijzergieterij is niets bewaard gebleven. Men wist alleen te melden dat in Middelburg een dergelijk kraan stond.

In Middelburg wordt deze vraag met ja beantwoord. Een uitnodiging volgt en bovendien weet men te melden dat ook in Zutphen een dergelijke kraan heeft gestaan.

Kampen heeft eind jaren 60 de kraan laten slopen zonder daarvoor een vergunning te hebben afgegeven (Is niets van te vinden)

Wij beschikken over de aanvraag van een sloopvergunning van Middelburg, die door het ministerie wordt afgewezen. (ook dat document is in ons bezit)

We hebben getracht het bedrijf te achterhalen dat destijds de kraan in Kampen heeft gesloopt. De heer
Lohman (ver in de tachtig) herinnert zich nog wel dat hij de kraan heeft gesloopt maar van het vervolg
en de eindbestemming weet hij zich niets meer te herinneren.

Inmiddels is de kaan in Middelburg verheven tot rijksmonument en volledig gerestaureerd.

Het wordt tijd om het initiatief tot herbouw van de kadekraan gestalte te geven en een stichting in het leven te roepen, hetgeen is geschied.

We brengen een bezoek aan Zutphen waar aan de IJsselkade een put is met een grote glasplaat er op waar de fundamenten van de kraan zichtbaar zijn.
Zutphen heeft ook een poging gedaan tot herbouw van de kadekraan, maar men is niet verder gekomen dan een bedrijf in Vorden te vragen een tekening en een offerte te maken.
We hebben contact gezocht met dat bedrijf met het verzoek inzage te krijgen in de tekeningen.
Men nodigde ons uit om te komen kijken maar wil de tekeningen niet afstaan.
Na inzage blijkt het aanwezige materiaal niet interessant genoeg om een poging te doen de tekeningen als nog te verwerven.

We zoeken verder en via internet komen we er achter dat ook in Engeland in Dover een vergelijkbare kraan staat, ontworpen door ing. Fairbairn, die ook de ontwerper van de Hollandse exemplaren is geweest die in licentie door de Prins van Oranje werden gebouwd.

Inmiddels vragen we in een onderhoud met het college van B & W van de gemeente Kampen om medewerking, wat unaniem wordt toegezegd.
Er vindt een gesprek plaats met de dijkgraaf van het waterschap, de heer Schaap, die positief reageert op de vraag om medewerking.

 


--2--

Ook weer via internet komen we bij een bedrijf in Koog aan de Zaan (Duyvis-Wiener), waar een dergelijke (niet helemaal vergelijkbare kraan) staat.  Na een bezoek aan dit bedrijf krijgen wij een contactadres van de werkplaats van de stoomtrein Enkhuizen-Medemblik) die wordt bemand door vrijwilligers met kennis en ervaring met klinkwerk. Ook het bedrijf zelf zegt toe waar mogelijk een bijdrage te willen leveren.

Na een onderhoud met de scholengemeenschap Pieter Zandt met de vraag of ze iets voor ons kunnen betekenen krijgen wij als antwoord dat de school bereid is er een leerlingen project van te willen maken en waar mogelijk aan de herbouw een bijdrage willen leveren.
Bovendien is één van de leerkrachten bereid een schaalmodel van 1 op 10 te maken.

De fa. Staalbouw in Kampen is bereid om tegen materiaalkosten (met een deel zelfwerkzaamheid) garant te staan voor de herbouw.

Vlechtbedrijf  Wijna staat voor de constructie in de grond.

Fa. Van de Vegte is bereid eventuele transporten en kraanwerkzaamheden te verzorgen.

Ook op stratenmakers bedrijf Woning kunnen we een beroep doen.

Bert Slik van het gelijknamige schildersbedrijf zegt zijn medewerking toe.

Er meldt zich iemand bij de stichting met ervaring in het ontwerpen van mallen voor tandwielen, en zegt toe mee te willen doen.

Uit Middelburg komt bericht dat de kraan van zijn sokkel wordt genomen en ontmanteld wordt voor totale restauratie. Wij zijn welkom om de kraan te fotograferen en in te tekenen. Aldus geschiedt.

Flevo Engineers uit Emmeloord neemt het op zich om de kraan driedimensionaal in beeld te brengen.
Dit wordt gedaan met behulp van de in Middelburg genomen foto’s en (aan)tekeningen.
Deze klus is voor 99% gereed en er zijn in CAD bestand nu 105 detailtekeningen beschikbaar.
Met behulp hiervan kunnen er nu ook gedetailleerde offertes worden opgevraagd.

De ons door het college van Kampen toegewezen contact ambtenaar wordt regelmatig van de vorderingen op de hoogte gehouden.

Op een vergadering van het Platform Maritiem Erfgoed in Zwolle hebben wij het schaalmodel van de kadekraan gepresenteerd en uitleg gegeven van de hetgeen aan werk is verricht.

Op de financiële dekking na zijn wij klaar  om met de werkzaamheden aan te vangen.

Het is nadrukkelijk de bedoeling dat de te bouwen kadekraan een exacte werkende replica wordt van
het oorspronkelijke model, die net als weleer ingezet kan worden bij het plaatsen van masten op boten,
alsmede werkzaamheden waar deze kraan vroeger ook voor werd ingezet.